AŞAĞIDAKİ AÇIKLAMALAR SADECE BİLGİ OLARAK VERİLMİŞTİR.
Poliçe tanzim eden sigorta şirketleri (sigortacı) arasında (özellikle özel şartlar ve hizmetler açısından) farklılıklar olabilir.
Mevcut poliçelerin genel ve özel şartlarına karşı bu bilgiler emsal olarak kullanılamaz .
Her bir poliçenin üzerinde ve / veya poliçe ekinde yer alan genel ve özel şartlar esastır.

A) Bireysel Emeklilik Sistemi:
1. Bireysel emeklilik sistemi nedir?
2. Bireysel emeklilik sistemine katılım zorunlu mu olacak?
3. Bireysel emeklilik sistemine herkes katılabilecek mi?
4. Sosyal güvenlik kurumlarına ödenmiş primler ve bu kurumlarda geçen süre vb. haklar bu sisteme aktarılabilecek mi?
5. Bireysel emeklilik sistemi; SSK ve emekli sandığında olduğu gibi sağlık vb. hizmetler de sunacak mı?
6. Bireysel emeklilik sisteminin işleyişi nasıl olacak?
7. Sisteme katılan kişilerin; katkı payı dışında; emeklilik şirketine yapmaları gereken başka bir ödeme var mı?
8. Bireysel emeklilik sisteminde;emeklilik şirketi tarafından yapılacak kesintiler nelerdir?
9. Birikimli hayat sigortası bulunan sigortalılar bireysel emeklilik sistemine nasıl geçiş yapacaklar?
10.Bireysel emeklilik ürünlerinin birikimli hayat sigortalarından farkı nedir?
11.Bireysel emeklilik sistemindeki tanımlar

B) Emeklilik Sözleşmesi:
1. Emeklilik sözleşmesi nedir?
2. Katılımcının birden fazla emeklilik sözleşmesine taraf olması mümkün mü?
3. Emeklilik sözleşmesinin tarafları kimler olacak?
4. Sözleşme süresi içinde vefat/ maluliyet durumunda ne olacak
5. Bireysel emeklilik sözleşmesi bir başkasına devredilebilir mi?
6. Katılımcı sistemden emeklilik hakkı kazanmadan ayrılabilir mi?
7. Birikimler başka bir emeklilik şirketine aktarılabilir mi?
8. Lehdar kimdir? lehdar daha sonra değiştirilebilir mi?
9. Grup emeklilik sözleşmesi nedir?
10.Bireysel emeklilik sistemine grup olarak katılmanın koşulları ve avantajları nelerdir?

C) Katkı Payı:
1. Katılımcı katkı payını nasıl belirleyecek?
2. Katkı payı ödemeye ara verilebilir mi? Bu durumda birikimler ne olacak?
3. Düzenli katkı payı ara verilebilir mi? Bu durumda birikimler ne olacak?
4. Katkı paylarından ve birikimlerden hangi kesintiler yapılacak?
5. İşverenler çalışanlar adına katkı payı ödeyebilecek mi?

D) Fonlar ve Getiriler:
1. Emeklilik yatırım fonu nedir,nasıl kurulacak?
2. Kaç çeşit emeklilik fonu olacak?
3. Fonlar hangi yatırım araçlarını içerecek?
4. Emeklilik fonlarıyla ilgili belli başlı sınırlamalar nelerdir?
5. Fon kurulu nedir?
6. Emeklilik yatırım fonları diğer yatırım fonlarına göre avantajlı mı?
7. Fon portföyündeki varlıklar nasıl saklanacak?
8. Emeklilik yatırım fonunun pay değeri nasıl hesaplanacak?
9. Bireysel emeklilik sisteminde garanti edilen bir getiri düzeyi var mı?
10.Fon dağılımında değişiklik yapılabilir mi
11.Grup emeklilik yatırım fonu nedir?
12.Birikimler ve fonlar hakkında düzenli bilgi alınabilecek mi?
13.Emeklilik şirketleri fonların performansını hangi yollarla ve ne sıklıkta açıklayacak?

E) Emeklilik:
1. Sistemden nasıl emekli olunacak?
2. On yıl katkı payı yatırdıktan sonra ödemeyi durdurup 56 yaşına kadar bekleyerek emekli olunabilir mi?
3. Emeklilik birikimleri sistemden ne şekilde alınabilir?

E) Bireysel Emeklilik Aracıları:
1. Bireysel emeklilik aracısı kimdir?
2. Aracılarda hangi nitelikler aranacak?
3. Bireysel emeklilik aracılarının seçimi nasıl yapılacak?
4. Bireysel emeklilik aracılarının,faaliyetleri sırasında uymaları gereken esaslar nelerdir?

G) Sistemin ve Emeklilik Şirketlerinin Denetlenmesiı:
1. Emeklilik fonları nasıl denetlenecek? Birikimlerin güvencesi var mı?
2. Emeklilik şirketlerinin denetimi kimler tarafından, nasıl yapılacak?
3. Emeklilik şirketlerinin iç denetimi hangi esaslara göre ve hangi alanlarda yapılacak?
4. Emeklilik şirketlerinin bağımsız denetimi kimler tarafından nasıl yapılacak?
5. Katılımcıların emeklilik şirketleri hakkındaki talep ve şikayetlerinde nasıl bir yol izlenecek?

H) Vergi Uygulamaları:
1. Ödenen katkı payları vergi matrahından indirilebilecek mi?
2. Aynı dönemde hem bireysel emeklilik katkı payı hem de şahıs sigorta primi ödenmesi durumunda gelir vergisi matrahı nasıl bulunacak?
3. İşverenlerce,çalışanları adına bireysel emeklilik şirketlerine ödenecek katkı payları gider olarak gösterilebilecek mi?
4. Aynı dönemde işverenin çalışanı adına katkı payı ve şahıs vergi matrahlarının hesabında gider ve indirim olarak dikkate alınması mümkün mü?
5. Aynı yıl içinde hem bireysel emeklilik sistemine katkı payı hem de şahıs sigortası primi ödeyen bir mükellefin ödediği katkı payı ve primlerin vergi matrahından indirimi nasıl yapılacak?
6. Bireysel emeklilik şirketi tarafından ,emeklilik süresi sonunda katılımcıya yapılan toplu ödeme üzerindeki vergi yükü nedir?
7. Bireysel emeklilik şirketleri tarafından ödenecek emekli aylıkları üzerinden vergi kesintisi yapılacak mı?
8. Emeklilik hakkı kazanmadan ayrılma halinde birikimlerin vergilendirilmesi nasıl olacak?
9. Katılımcının zorunlu nedenlerle ayrılması halinde birikimler nasıl vergilendirilecek?

A) Bireysel Emeklilik Sistemi:

1. Bireysel emeklilik sistemi nedir?
Bireysel emeklilik sistemi; bireylerin gelir elde ettikleri dönemde düzenli olarak tasarrufta bulunmaları,yatırıma yönlendirilen tasarruflarıyla birikim oluşturmaları ve emeklilikte gelir elde etmeleri üzerine kurulmuş bir özel emeklilik sistemidir.Bu sistem ile, hem bireylerin emeklilik dönemindeki refah düzeyi yükselecek,hem de oluşan uzun vadeli emeklilik fonları ekonomiye ciddi bir kaynak yaratacaktır.

2. Bireysel Emeklilik Sistemi'ne katılım zorunlu mu olacak?
Bireysel emeklilik sistemi, katılımı zorunlu olmayan bir özel emeklilik sistemidir; katılımcılar mevcut gelir düzeyleri ve emeklilik dönemine ait gelir beklentilerini göz önüne alarak katkı payı tutarı belirleyecek ve emeklilik sözleşmesi imzalayarak tamamen gönüllü olarak sisteme katılacaklardır.

3. Bireysel Emeklilik Sistemi'ne herkes katılabilecek mi?
Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip herkes sisteme katılabilir.

4. Sosyal güvenlik kurumlarına ödenmiş primler ve bu kurumlarda geçen süre vb. Haklar bu sisteme aktarılabilecek mi?
Bireysel emeklilik sistemi sosyal güvenlik sistemine alternatif değil,tamamlayıcı niteliktedir. Sisteme katılanların sosyal güvenlik kurumlarıyla (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı, özel sandıklar) olan ilişkileri değişmeden devam edecektir. Sosyal güvenlik ve bireysel emeklilik sistemlerine yapılan ödemeler birbirinden bağımsızdır ve sistemler arası aktarılamaz.

Bireysel Emeklilik Sistemi, sosyal güvenlik kurumlarından alınan emekli aylıkları yanlıkları yanında ek bir gelir ve hiçbir sosyal güvenlik kurumuna dahil olmayanlar için de tek emeklilik geliri olarak düşünülmelidir.

5. Bireysel emeklilik sistemi,SSK ve Emekli Sandığı'nda olduğu gibi sağlık vb. Hizmetler de sunacak mı?
Bireysel emeklilik sistemi,birikimlerin toplanması,değerlendirilmesi ve kişiye toplu para ya da maaş ödenmesi esasına dayanmaktadır.Bu sistem,diğer sosyal güvenlik kurumlarında varolan sağlık hizmetlerini sunmamaktadır. Katılımcının hayatını kaybetmesi halinde hak sahipleri hesaptaki birikimleri alabilir,onun dışında bir tazminat vb. ödenmesi söz konusu değildir.

6. Bireysel emeklilik sisteminin işleyişi nasıl olacak?
İşleyişin üç aşaması vardır:

i. Sözleşmenin kurulması ve katkıların toplanması:
Sisteme girmek isteyen katılımcı;gelir düzeyi,emeklilik dönemindeki gelir beklentileri ve yatırım tercihleri yönünde plan seçerek emeklilik sözleşmesi başvuru formunu doldurur.İlk katkı payının veya giriş aidatının bir kısmının veya tamamının ödenmesi üzerine şirket teklifi en geç on iş günü içinde yazılı olarak reddetmezse emeklilik sözleşmesi kurulmuş olur.sözleşme kurulduktan sonra katılımcının ve varsa işverenin ödediği katkılar,açılan bireysel emeklilik hesabında izlenir.

ii. Katkıların yatırıma yönlendirilmesi:
Bireysel emeklilik hesaplarına yatırılan katkılar,katılımcının seçtiği emeklilik yatırım fonlarında yatırıma yönlendirilir. Emeklilik yatırım fonları, emeklilik şirketinin portföy yönetim şirketiyle yapacağı ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından onaylanacak portföy yönetim sözleşmesine göre yönetilir. 

Sistemde kalınan süre boyunca birikimler bireysel emeklilik hesabında izlenir ve bireysel emeklilik hesabına ilişkin her türlü bilgi düzenli olarak katılımcıya iletilir. Bu bilgiler; bireysel emeklilik hesabına yatırılan katkı tutarlarını, hesaptaki emeklilik yatırım fonlarının detaylarını ve birikimlerin değerini içerir.

Katılımcı katkı payının ve birikimlerinin değerlendirildiği fonları ve bu fonların dağılım oranlarını yılda dört defayı aşmamak kaydıyla değiştirebilir. Ayrıca, bir emeklilik şirketinde varolan sözleşmesi bir yılı dolduran katılımcı dilerse birikimlerini başka emeklilik şirketine aktarabilir.

iii. Emeklilik:
Katılımcı emekliliğe hak kazandığında emeklilik hesabındaki birikimin bir kısmını ya da tamamını toplu olarak alabileceği gibi yapacağı yıllık gelir sigortası sözleşmesi çerçevesinde emeklilik maaşı şeklinde de alabilir.

7. Sisteme Katılan Kişilerin, Katkı Payı Dışında, Emeklilik Şirketine Yapmaları Gereken Başka Bir Ödeme Var mı?
Emeklilik şirketleri,emeklilik sözleşmesinde açıkça belirtilmiş olmak kaydıyla,ilk kez sisteme dahil olan veya yeni bir bireysel emeklilik hesabı açtıran katılımcılardan,giriş aidatı talep edebilirler.Giriş aidatı,emeklilik sözleşmesi kuruluş aşamasında peşin,azami bir yıl içinde taksitler halinde veya ertelenerek tahsil edilebilir.

8. Bireysel emeklilik sisteminde,emeklilik şirketi tarafından yapılacak kesintiler nelerdir?
Emeklilik şirketi,faaliyetlerinden oluşan giderlerinin karşılanması amacıyla üst limitleri yasal olarak belirlenmiş ve emeklilik sözleşmesinde yer alan oranlarda gider kesintisi yapılabilecektir.Gider kesintileri;giriş aidatı,yönetim gideri kesintisi ve fon işletim gideri kesintilerinden oluşmaktadır.

9. Birikimli hayat sigortası bulunan sigortalılar Bireysel Emeklilik Sistemi'ne nasıl geçiş yapacaklar?
Emeklilik şirketine dönüşen hayat sigortası şirketlerinde ya da emeklilik şirketine asgari %10 payla ortak olan ve hayat sigortacılığı alanında yeni poliçe akdetme yetkisine sahip şirketlerde birikimli hayat sigortası bulunan sigortalılar,yasanın yürürlülüğe girmesinden sonra 5 yıl içerisinde (07.10.2006 tarihine kadar) giriş aidatı ve aktarıma ilişkin masraf kesintisine tabi tutulmaksızın,birikimlerini tüm hak ve yükümlülükleri ile birlikte Bireysel Emeklilik Sistemi'ne aktarabilirler.Aktarım işlemi her türlü vergi,resim ve harçtan müstesnadır.Bu tarihten sonra yapılacak aktarımlar ise söz konusu kesintilere tabi tutulacaktır.

10. Bireysel Emeklilik Ürünlerinin Birikimli Hayat Sigortalarından Farkı Nedir?
Özellikler: Bireysel Emeklilik Ürünleri Birikimli Hayat Sigortaları Teminat Ölüm yada sakatlık teminatı içermez. Bu teminatlara sahip olmak için ayrıca hayat sigortası yaptırmak gerekir. Büyük bir kısmı sadece ölüm ve kalıcı sakatlık teminatları sağlar.

Süre: Emeklilik için en az 10 yıllık süre boyunca katkı ödenmesi ve 56 yaşın tamamlanması zorunludur. Yaşa bakılmaksızın sigorta süresi en az 10 yıl olmalıdır.

Katkı payı ve prim ödemelerinde vergi avantajı (detay için bkz. vergi uygulamaları) Ödeme yapılan dönemde elde edilen gelirin %10'unu ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak kaydıyla vergi matrahından indirilebilir. Ödeme yapılan dönemde elde edilen gelirin %5'ini ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak kaydıyla vergi matrahından indirilebilir.

Süre sonu ödemelerinde vergi avantajı (detay için bkz. vergi uygulamaları) Birikimlerin %25'lik bölümü vergiden istisna edilmiştir. Kalan %75'lik kısma %5 oranında stopaj uygulanır. Birikimlerin %10'luk bölümü vergiden istisna edilmiştir. Kalan %90'lık kısma %10 oranında stopaj uygulanır.
Yatırıma yönlendirme Katılımcı yatırım yapacağı fonları kendisi belirler. Sigortalı fonlara Sigorta Şirketi tarafından yönetilir.

Başka şirkete aktarım: Şirketler arası aktarım yapılabilir. Şirketler arasında aktarım yapılamaz.
Giriş aidatı Sisteme ilk girişte yada ertelenmiş olarak katılımcıdan alınabilir. Giriş aidatı yoktur.
Borçlanma Birikimlerden borç alınamaz sadece birikimler alınarak sistemden çıkılabilir. Birikimlerden borç alınabilir.

11.Bireysel Emeklilik Sistemindeki Tanımlar
Emeklilik Şirketi: Emeklilik şirketi,bireysel emeklilik tasarruf ve yatırım sistemi Kanunu'na göre kurulan ve bireysel emeklilik sisteminde faaliyet göstermek üzere emeklilik branşında ruhsat almış şirketi ifade eder.

Emeklilik Sözleşmesi: Katılımcının sisteme girmesine,ayrılmasına, emekli olmasına, katkıların ödenmesine,bu katkıların bireysel emeklilik hesaplarında izlenmesine, fonlarda yatırıma yönlendirilmesine ve katılımcı veya lehdarlarına yapılacak olan ödemelere ilişkin esasları içeren sözleşmedir.

Bireysel Emeklilik Hesabı: Emeklilik sözleşmesi çerçevesinde katılımcı ad ve hesabına ödenen katkılar ve bu katkılara ilişkin her türlü getirinin katılımcı bazında izlendiği hesaptır.

Katılımcı: Emeklilik sözleşmesine taraf olan gerçek kişidir.

Emeklilik Yatırım Fonu: Şirket tarafından emeklilik sözleşmesi çerçevesinde alınan ve katılımcılar adına bireysel emeklilik hesaplarında izlenen katkıların,riskin dağıtılması ve inançlı mülkiyet esaslarına göre işletilmesi amacıyla oluşturulan malvarlığıdır.Süresiz olarak kurulan fonun tüzel kişiliği yoktur.

Katkı Payı: Emeklilik sözleşmesi hükümlerine göre katılımcının bireysel emeklilik hesabına dönemsel olarak ödeyeceği tutardır.

Bireysel Emeklilik Aracısı: Bir sözleşmeye dayanarak,daimi bir surette şirketlerin emeklilik sözleşmelerine aracılık eden veya bunları şirket adına yapan kişidir.

Portföy Yöneticisi: Sermaye Piyasası Kurulu'ndan portföy yöneticiliği yetki belgesi almış ve kurulca uygun görülen portföy yönetim şirketidir.

Saklayıcı: Fon portföyündeki varlıkların saklandığı saklama kuruluşudur.

B. Emeklilik Sözleşmesi:
1. Emeklilik Sözleşmesi nedir?
Sisteme katılacak kişiler,emeklilik şirketi ile;

v sisteme giriş,
v sistemden ayrılma,
v emekliliğe hak kazanma,
v katkı paylarının ödenmesi,
v bu katkıların bireysel emeklilik hesaplarında izlenmesi ve fonlarda yatırıma yönlendirilmesi,
v emeklilik şirketi tarafından katılımcıya veya lehdarına yapılacak ödemelerin esasları,
v tarafların diğer hak ve yükümlülükleri

konularının yer aldığı bir emeklilik sözleşmesi imzalayacaklardır.

2. Katılımcının Birden Fazla Emeklilik Sözleşmesine Taraf Olması Mümkün mü?
Katılımcının, aynı şirkette veya farklı şirketlerde birden fazla bireysel emeklilik hesabı bulunabilir. Bu durumda tek bir emeklilik sözleşmesinden emeklilik hakkı kazanması, diğer sözleşmelerden de emeklilik hakkı kazanması için yeterli olacaktır.

3. Emeklilik Sözleşmesinin Tarafları Kimler Olacak?
Emeklilik sözleşmesinin tarafları, esas olarak medeni hakları kullanma ehliyetine sahip ve şirket nezdinde açılacak olan bireysel emeklilik hesabına katkı yapan veya adına şirket nezdinde bireysel emeklilik hesabı açılan katılımcı ile bireysel emeklilik şirketidir.

Bundan başka, katkı payının belirli bir bölümünü veya tamamını ödemek suretiyle katılımcı nam ve hesabına şirket ile emeklilik sözleşmesi akteden kişiler de katılımcıyla birlikte taraf sıfatını taşır.

4. Sözleşme Süresi İçinde Vefat/Maluliyet Durumunda Ne Olacak?
Katılımcının vefatı halinde birikimler varsa sözleşmede belirtilen lehdara, katılımcı tarafından lehdar tayin edilmemişse kanuni mirasçılarına ödenecektir.

Maluliyet halinde,katılımcının talebi ve gerekli belgeleri sağlaması durumunda sistemden zorunlu ayrılma işlemi,sistemden emeklilik hakkı kazanılmış gibi yapılacaktır.

Her iki durumda da birikimler dışında bir tazminatın ödenmesi söz konusu değildir.

5. Bireysel Emeklilik sözleşmesi bir başkasına devredilebilir mi?
Bireysel emeklilik sözleşmesinin bir başka kişiye devredilmesi mümkün değildir.Sözleşmeden doğan haklardan yalnızca katılımcı yararlanabilir.

6. Katılımcı sistemden emeklilik hakkı kazanmadan ayrılabilir mi?
Katılımcı,sözleşme süresi içinde kendi isteğiyle ya da sürekli iş göremezlik nedeniyle sistemden ayrılabilir.Ölüm halinde de emeklilik sözleşmesi sona erer.

7. Birikimler Başka Bir Emeklilik Şirketine Aktarılabilir mi?
Katılımcı,emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihinden itibaren 1 yıl geçtikten sonra birikimlerinin başka bir emeklilik şirketine aktarılmasını isteyebilir.Aktarım talebi 7 iş günü içinde gerçekleştirilir ve aktarım yapılan emeklilik yeni emeklilik sözleşmesi için giriş aidatı almaz.

8. Lehdar Kimdir? Lehdar daha sonra Değiştirilebilir mi?
Katılımcının emeklilik sözleşmesi devam ederken vefatı halinde ödeme, Medeni Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, katılımcı tarafından tayin edilen ve sözleşmede belirtilen lehdar veya lehdarlara yapılır. Lehdar tayin edilmişse katılımcının vefatı halinde hak sahibi, kanuni mirasçılardır.

Katılımcı, sözleşme süresi boyunca lehdarı değiştirebilir veya lehdar tayin etme işlemini iptal edebilir. Lehdar, emeklilik sözleşmesine taraf değildir.

9. Grup Emeklilik Sözleşmesi Nedir?
En az on kişiyi kapsayacak şekilde düzenlenen emeklilik sözleşmesidir. On kişiden az olsa da bir işyerinde ya da kuruluşta çalışan ya da üye olanların tamamını kapsayacak şekilde düzenlenen sözleşmeler de grup emeklilik sözleşmesi kapsamında değerlendirilir. Sözleşmenin akdinden sonra grubun on kişinin altına düşmesi sözleşmenin geçerliliğine etkili olmayacaktır. Grup emeklilik sözleşmesinin tarafı olan her bir katılımcı bireysel olarak aktarım hakkına sahip olacaktır.

Katkı payının belirli bir bölümünü veya tamamını katılımcı adına ödeyen veya grup emeklilik sözleşmesinin akdedilmesine dahil olan kuruluş/ işveren her çalışanına/ üyesine ait sözleşmeye,makul,objektif olmak ve süreklilik göstermek kaydıyla,koşullar koyabilecektir. Aynı kuruluş/ işveren çalışanları/ üyeleri adına birden fazla şirket ile anlaşma yapabilir.

10. Bireysel Emeklilik Sistemine Grup Olarak Katılmanın Koşulları ve Avantajları Nelerdir?
Grup emeklilik sözleşmesi kapsamındaki katılımcılar adına kuruluş/ işveren katkı payı ödeyebileceği gibi,katılımcıda buna ek olarak katkıda bulunabilecektir.Grup emeklilik sözleşmeleri başka bir emeklilik şirketine aktarılabilecektir. Ayrıca grup emeklilik planlarında düşük olacak işletim masraflarından dolayı,daha düşük kesinti uygulanması mümkün olabilecektir.

C. Katkı Payı:
1. Katılımcı katkı payını nasıl belirleyecek?
Emeklilik şirketleri katılımcılara sundukları her bir plan için asgari katkı payını belirleyecekler,katılımcı bu tutardan az olmamak şartıyla dilediği katkı payı tutarını ödeyebilecektir.Katılımcıların emeklilik dönemine ilişkin birikim ve emekli aylığı beklentileri belirlenecek,katılımcıya beklentilerini karşılamak için ödemesi gereken katkı payı hakkında bilgi verilecektir.

2. Katkı payı Ödemeye Ara verilebilir mi? Bu Durumda Birikimler Ne Olacak?
Katılımcı,emekliliğe hak kazanmadan önce bireysel emeklilik sistemine katkıda bulunmaya ara verebilir.bu durumda katılımcının sahip olduğu birikimler fonlarda değerlenmeye devam eder.Emeklilik sözleşmesinde belirtilmiş olan kesintiler bu birikimler üzerinden yapılmaya devam edilir.Ancak,emekliliğe hak kazanmak için olan sürenin hesabında,katkı payı ödemeye ara verilen dönemlerin dikkate alınması için,bu dönemlere karşılık gelen işlem tarihindeki asgari katkı payı tutarlarının ödenmesi gereklidir.

3. Düzenli Katkı Payı Ödemeleri Dışında Ara Ödemeler Yapılması mümkün mü?
Katılımcı, dilediği her zaman bireysel emeklilik hesabına düzenli katkı dışında da ödeme yapabilir. Bu ara ödemeler de seçilen emeklilik planındaki fonlara yönlendirilerek değerlendirilir.

4. Katkı Paylarından ve Birikimlerden Hangi kesintiler Yapılacak?
a. Giriş aidatı: Katılımcı adına açılacak bireysel emeklilik hesabı için,asgari ücretin aylık tutarını aşmayacak şekilde emeklilik şirketi tarafından giriş aidatı alınabilir.
b. Yönetim Gideri Kesintisi: Katkı payları üzerinden %8'i aşmayacak şekilde belirlenir.
c. Fon İşletim Gideri Kesintisi: Fon değeri üzerinden günlük yüz binde on oranını aşmayacak şekilde belirlenir.

Bunlara ek olarak;katılımcı,sunulan standart hizmetler dışında bir talepte bulunduğunda ya da katkı payını kredi kartı ile ödediğinde yönetim gideri kesintisi yapılabilir.

5. İşverenler Çalışanlar Adına Katkı Payı Ödeyebilecek mi?
İşverenler ve dernek,vakıf gibi kuruluşlar emeklilik sözleşmesine taraf olarak çalışanları ya da üyeleri adına katkı payının tamamını ya da bir kısmını ödeyebilirler.

İşverenler,çalışanları adına ödedikleri katkı paylarını,çalışanın aylık maaşının %10'unu ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşmaması şartlarıyla gider olarak gösterebilirler.

D. FONLAR VE GELİRLER
1. Emeklilik Yatırım Fonu Nedir, Nasıl Kurulacak?
Emeklilik yatırım fonu,katılımcılar tarafından ödenen katkı paylarının,riskin dağıtılması ve inançlı mülkiyet esaslarına göre işletilmesi amacıyla mal varlığıdır. Fonun tüzel kişiliği yoktur ve fonun mal varlığı,bireysel emeklilik kanunu, sermaye piyasası kanunu,emeklilik sözleşmesi, fon iç tüzüğü ve ilgili diğer mevzuatta belirtilen amaçlar dışında,hiçbir amaçla kullanılamaz. Fon mal varlığı rehnedilemez, teminat gösterilemez, üçüncü şahıslar tarafından haczedilemez ve iflas masasına dahil edilemez.

Emeklilik şirketleri,kuruluş izni ve faaliyet ruhsatını aldıktan sonraki üç ay içinde, Sermaye Piyasası Kurulu'na,fon iç tüzüğü,emeklilik sözleşmesi ve SPK tarafından belirlenecek diğer belgelerle birlikte, emeklilik yatırım fonu kurma izni almak üzere başvurmak zorundadırlar.Belirtilen süre içinde başvuruda bulunmayanlarla izin talebi reddedilenlere daha önce verilmiş olan kuruluş izni ve faaliyet ruhsatı da kendiliğinden geçersiz hale gelmektedir.

2. Kaç Çeşit Emeklilik Fonu Olacak?
Emeklilik şirketleri,katılımcıların değişik risk profillerinden kaynaklanan değişik beklentilerini karşılayacak şekilde farklı risk ve getiri özelliklerine sahip en az 3 emeklilik fonu kurmak zorundadır..Katılımcılara daha fazla alternatif sunmak için 3'ten fazla sayıda emeklilik fonu kurulması da mümkündür.

3. Fonlar Hangi Yatırım Araçlarını İçerecek ?
Fon portföyü aşağıda yer alan para ve sermaye piyasası araçları ile işlemlerinden oluşur:
a) Nakit, vadeli ve vadesiz mevduat,
b) Borçlanma araçları (ters repo dahil) ile hisse sentleri,
c) Kıymetli madenlere ve gayrimenkule dayalı varlıklar,
d) Repo işlemleri,
e) Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri,
f) Borsa para piyasası işlemleri,
g) Yatırım fonu katılma belgeleri,
h) Sermaye Piyasası Kurulu tarafından uygun görülen ve kamuya ilan edilen diğer para ve sermaye piyasası araçları.

4. Emeklilik Fonlarıyla Yatırım Alanları İle İlgili belli Başlı Sınırlamalar Nelerdir?
Emeklilik kapsamında,katkı paylarının %30'u,portföyünün en az %80'i devlet iç borçlanma senetlerinden oluşan emeklilik yatırım fonlarına yatırılmak zorundadır.Diğer yandan,eğer istenirse,katkı paylarının en fazla %15'i yabancı para sermaye piyasası araçlarından oluşan emeklilik yatırım fonlarına yatırılabilir.

5. Fon Kurulu Nedir?
Emeklilik şirketi dahilinde,kurulan fonla ilgili işlemlerin takibi ve raporlanması amacıyla şirket yönetim kurulu kararlarıyla atanmış ve en az 3 kişiden oluşan bir kuruldur. Kurul, fon faaliyetlerinin yönetim stratejilerine, mevzuata, fon içtüzüğüne göre yürütülmesini, fonun muhasebe,belge ve kayıt sisteminin düzenli bir şekilde tutulmasını ve birim pay değerinin doğru şekilde hesaplanmasını sağlayarak iç kontrol sistemini oluşturur.

6. Emeklilik Yatırım Fonları Diğer Yatırım Fonlarına Göre Avantajlı mı?
Emeklilik fonlarının kazançları,gelir vergisi ve kurumlar vergisi ödemesinden muaftır. Bu sayede, katılımcılar diğer fonlara göre daha fazla gelir elde edeceklerdir.

7. Fon Portföyündeki Varlıkların Saklanması Nasıl Sağlanacak?
Türkiye'de Takasbank'ın saklama hizmeti verdiği para ve sermaye piyasası araçları, fon adına Takasbank nezdinde saklanacaktır. Bunun dışında kalan para ve sermaye piyasası araçlarının saklanması konusunda şirket, kurul tarafından uygun görülmek ve Takasbank'a dışarıda saklanan varlıklar ve bunların değerleri konusunda gerekli bilgileri aktarmak veya erişimine olanak tanımak koşulu ile bir başka saklayıcıdan saklama hizmeti alabilecektir.

8. Emeklilik Yatırım Fonunun Pay Değeri Nasıl Hesaplanacak?
Gün sonu itibariyle,.her bir fonun birim pay değeri,net varlık değerinin dolaşımdaki pay sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Katılımcı, sahip olduğu fon adedi ile fonların günlük birim fiyatını çarparak birikimlerinin ne kadar olduğunu takip edebilir. Fon payları, temsil ettiği değerin tam olarak nakden ödenmesi şartıyla katılımcının bireysel emeklilik hesabın aktarılır.

9. Bireysel Emeklilik Sisteminde Garanti Edilen Bir Getiri Düzeyi Var mı?
Sistem getiri garantisi öngörmemektedir. Katılımcılar emeklilik şirketi tarafından sunulan, değişik risk ve getiri düzeyine sahip çeşitli emeklilik fonları arasından kendilerine en uygun fonlara kararları doğrultusunda yatırım yapacaklardır.

10. Fon Dağılımında Değişiklik Yapılabilir mi?
Katımcılar sözleşme süresince bir fondan diğer fona geçebilecekleri gibi ödedikleri katkı payını birden çok fon arasında da paylaştırabileceklerdir.Katkı paylarının ve birikimlerin fonlara dağılım oranları yılda en fazla 4 kez değiştirilebilecektir.Katılımcı ayrıca dahil olduğu emeklilik planını da yılda en fazla 4 kez değiştirebilecektir.
Sistem,bu yapısı ile katılacak kişilere kendi bireysel emeklilik hesaplarının yatırım sürecine katılma imkanı vermektedir.

11. Grup Emeklilik Yatırım Fonu Nedir?
Grup emeklilik yatırım fonu,fon paylarının belli bir katılımcı grubuna tahsis edildiği fondur. İşyeri veya belirli meslek grupları bazında, sektörel bazda ve fon paylarının belirli kişi ya da gruplara tahsis edilmesi suretiyle oluşturulabilir.

12. Birikimler ve Fonlar Hakkında Düzenli Bilgi Alınabilecek mi?
Katılımcılar ödedikleri katkı payları,sahip oldukları fonlar,fon getirileri ve birikimleri ile ilgili bilgilere emeklilik şirketlerinin oluşturacakları internet, sesli yanıt sistemi ve müşteri hizmetleri birimlerinden istedikleri zaman ulaşabileceklerdir.

Bireysel emeklilik sistemi ve katılımcının dahil olduğu emeklilik planında meydana gelecek değişikler de katılımcılara bilgilendirme notu olarak gönderilecektir.

13. Emeklilik Şirketi Fonların Performansını Hangi Yollarla ve Ne Sıklıkta Açıklayacak?
Emeklilik şirketleri fonlar hakkında günlük,üç aylık ve yıllık rapor düzenlemek zorunda olacaklar ve hazırlanan günlük rapor, her gün sonu itibariyle Takasbank'a ve SPK'ya iletilecektir.
Ayrıca emeklilik şirketleri;kurulca onaylanmış fon içtüzüğü izahname ve tanıtım formu lie üç aylık ve yıllık raporları merkezlerinde, bölge müdürlüklerinde, şubelerinde, temsilciklerinde ve internet sitelerinde güncellenmiş olarak katılımcıların incelemesi amacıyla bulunduracaklar ve katılımcının talep etmesi halinde kendisine ileteceklerdir.

E. EMEKLİLİK
1. Sistemden Nasıl Emekli Olunacak?
Katılımcı sisteme giriş tarihinden itibaren en az 10 yıl sistemde bulunmak koşulu ile 56 yaşını tamamladıktan sonra emekliliğe hak kazanır.

Sistemde on yıl bulunma koşulu, katılımcının birikimlerini almaksızın ilk emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihinden itibaren bireysel emeklilik sisteminde 10 tam yıl kalması ve 10 yıl süreyle asgari katkı payı ödemesi halinde yerine gelmiş olur.

Katılımcının aynı şirkette veya farklı şirketlerde birden fazla emeklilik sözleşmesi akdetmiş olması halinde,en az bir emeklilik sözleşmesinden emekliliğe hak kazanmış olması tüm emeklilik sözleşmelerinden emekliliğe hak kazanması için yeterlidir.

2. On Yıl Katkı Yatırdıktan Sonra Katkı Payı Ödemeyi Durdurup, 56 Yaşına Kadar Bekleyerek Emekli Olunabilir mi?
10 yıl katkı ödeme süresini tamamladıktan sonra katkı payı ödemsi durdurulursa, 56 yaş koşulunu sağladıktan sonra emeklilik hakkı kazanılır.Bu süre boyunca birikimler değerlendirilir, ancak birikimler üzerinden fon işletim gideri kesintisi yapılmaya devam edilir. Dolayısıyla,katkı payı ödemeye ara vermek emeklilik gelirinin beklenenden az olmasına neden olabilecektir.

3. Emeklilik Birikimleri Sistemden Ne Şekilde Alınabilir?
Emeklilik hakkı kazanan katılımcı,hesabındaki tutarın tamamın veya bir kısmının toplu olarak ödenmesini ya da yıllık gelir sigortası yaptırarak kendisine aylık, 3 aylık veya yıllık dönemler halinde maaş bağlanmasını talep edebilir.Birikimlerin tamamı toplu olarak alınmaz ya da gelir sigortası sözleşmesine aktarılmazsa,kalan kısım katılımcının isteğine bağlı olarak emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilmeye devam edilir.

F.ARACILAR
1. Bireysel Emeklilik Aracısı Kimdir?
Bireysel emeklilik sisteminde,katılımcılara sunulan emeklilik planlarının tanıtımını, pazarlanmasını, satışını ve konu ile ilgili diğer hizmetleri sunmak üzere bir sözleşmeye dayanarak daimi bir surette şirketlerin emeklilik sözleşmelerine aracılık eden veya bunları şirket adına yapan kişidir. Bireysel emeklilik aracılarının bütün iş ve işlemleri, hazine müsteşarlığı'nın denetimine tabidir.

2. Aracılarda hangi Nitelikler Aranacak?
Bireysel emeklilik aracılığı faaliyetinde bulunacak kişilerde aşağıdaki nitelikler aranır:

v Meslek şeref ve haysiyetine uymak,
v İki yıllık sigortacılık meslek yüksek okulları mezunları hariç,dört yıllık fakülte veya yüksek okul mezunu olmak,
v Hazine müsteşarlığı'nın yaptırdğı sınava girmiş,bu sınavda başarı göstermiş olmak,
v Taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis yahut bireysel emeklilik mevzuatına aykırı hareketlerinden dolayı hapis veya birden fazla ağır para cezasına mahkum edilmemiş olmak,cürüm işlemek için teşekkül oluşturmak,basit veya nitelikli zimmet, rüşvet, irtikap, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma,dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma,istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kaçakçılık suçları,devlet sırlarını açığa vurma,kara para aklama, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı kesinleşmiş mahkumiyet karalarının bulunmaması,müflis yada konkordato ilan etmiş olmamak,karşılıksız çek keşide etmiş olmamak.

3. Bireysel Emeklilik Aracılarının Seçimi Nasıl Yapılacak?
Bireysel emeklilik aracısında aranan koşulları taşıyanlar,aşağıda belirtilen konuları kapsayan bir yazılı yeterlilik sınavına gireceklerdir. Sınav için, bir dilekçe, iki adet fotoğraf ve öğrenim belgesi ile birlikte, hazine müsteşarlğı'na başvurulacaktır.

Sınavda yer alacak konu başlıkları aşağıdaki gibidir:
a) Temel İşletme ve İktisat,
b) Bireysel Emeklilik ve Sosyal Güvenlik Sistemi,
c) İlgili vergi mevzuatı,
e) Genel Sigortacılık Bilgisi,
f) Temel İnsan İlişkileri Bilgisi ve Pazarlama.
Hazine Müsteşarlığı, yapılacak sınava ilişkin esas ve usulleri değiştirmeye yetkili kılınmıştır.

4. Bireysel Emeklilik Aracılarının, Faaliyetleri Sırasında Uymaları Gereken Esaslar Nelerdir?
Bireysel emeklilik aracılarının,katılımcıların hak ve menfaatlerini gözetmek,katılımcının verdiği talimatlara uygun hareket etmek, mesleğin icaplarına uymak, iyi niyet ve dürüstlükle yürütmek ve doğru bilgi verme yükümlülükleri bulunmaktadır.

G. SİSTEMİN ve EMEKLİLİK ŞİRKETLERİNİN DENETLENMESİ
1. Emeklilik Fonları Nasıl Denetlenecek? Birikimlerin Güvencesi Var mı?
Fon faaliyetlerinin verimliği,etkinliği,doğru ve güvenilir kayıtlama yapılması fon iç kontrol sistemi tarafından sağlanacaktır.Ayrıca fonların,portföy yöneticilerinin ve Takasbank'ın faaliyetleri de en az yılda bir kez sermaye piyasası kurulu tarafından denetlenecektir. Fonların hesap ve işlemleri de üçer aylık ve yıllık dönemler itibariyle bağımsız dış denetime tabidir.
Emeklilik şirketlerinin iflas durumunda, katılımcıların birikimleri ile ilgili tüm hakları korunacaktır.Katılımcıların birikimleri, fon mal varlığı olarak Takasbank'ta saklanır ve iflas masasına dahil edilmez. Bu nedenle, katılımcılara ait birikimler emeklilik şirketlerinden bağımsız olarak güvence altındadır.

2. Emeklilik Şirketlerinin Denetimi Kimler Tarafından, Nasıl Yapılacak?
Emeklilik şirketi olarak faaliyet gösterecek tüm şirketler;
· T.C başbakanlık hazine müsteşarlığı,
· Emeklilik gözetim merkezi,
· Aktüeryal denetim,
· Bağımsız dış denetim ve
· Şirket iç denetim ve gözetim altında olacaklardır.

Bireysel emeklilik şirketlerinin,bu şirketlerin bünyelerinde bulunan fonların ve bu fonların portföylerini yönetenlerin denetimi için,bir taraftan , hazine müsteşarlığı ve SPK görevlendilirken; diğer taraftan,bunların, mali yönden,yılda en az bir kez de, bağımsız denetleme kuruluşları tarafından denetlenmesi hükme bağlanmıştır.

Emeklilik şirketleri,ayrıca emeklilik ve sigortacılık faaliyetleri ile ilgili olarak her yıl sonu itibariyle, aktüeryal denetime de tabidirler

3. Emeklilik Şirketlerinin İç Denetimi Hangi Esaslara Göre ve Hangi Alanlarda Yapılacak?
Bireysel emeklilik şirketinin iç denetimi;faaliyetlerde verimliliğin ve etkinliğin, finansal ve idari konulura ait bilgilerde güvenirliğin, bütünlüğün, zamanında elde edilebilirliğin, ilgili mevzuata uygunluğun sağlanmasını amaçlamaktadır.
Şirket,iç denetim sistemine ilişkin tüm politika ve prosedürleri yazılı hale getirecektir.İç denetim prosedürleri;
v Şirket faaliyetlerinin yasal düzenlemelere, şirketin genel strateji ve politikaların, emeklilik sözleşmesine ve ana sözleşmeye uygun olarak yapılmasını,
v Şirket adına yapılan işlemlerin genel ve özel yetkilere dayalı olarak gerçekleştirilmesini, sözleşmelere uygun olarak yapılmasını, katılıcılar ve diğer işlerle ilgili gerekli belgelerin düzenlenmesini,
v Şirketin muhasebe, belge kayıt düzeninin etkin bir şekilde işlemesini,
v Usulsüzlüklerden ve hatalardan kaynaklanan risklerin asgariye indirilebilmesi için risklerin tanımlanmasını ve gerekli önlemlerin alınmasını,
v Kayıtların doğru ve zamanında tutulmasının sağlanması,
v Şirket personelinin kendi adına yaptıkları işlemlerin şirketle çıkar çatışmasına yol açacak nitelikte olması halinde,bu durumun tespitini,yapılan harcamaların belgeye dayandırılmasını içerecek şekilde oluşturulur.

4. Emeklilik Şirketlerinin Bağımsız Denetimi Kimler Tarafından, Nasıl Yapılacak?
Emeklilik şirketinin mali yönden bağımsız dış denetimi,bağımsız denetleme kuruluşları tarafından yılda en ez bir kez yapılacaktır. Kanun ve yönetmelik hükümleri uyarınca yapılacak bağımsız dış denetimin yürütülmesinde,bağımsız dış denetim raporlarının düzenlenmesinde ve denetlenmiş mali tabloların kamuya ilanı ile bu yönetmelik ve ilgili mevzuat ile düzenlenmemiş hususlarda 2499 sayılı sermaye piyasası kanunu ile düzenlenmiş olan bağımsız denetime ilişkin hükümler uygulanacaktır.

Bireysel emekliliğin yanı sıra,hayat ve ferdi kaza sigortası branşlarında da faaliyet gösteren emeklilik şirketlerinin bağımsız dış denetimi,bu branşlara ait teknik karşılıkların aktüeryal prensiplere uygunluğunun kontrolü,karşılık olarak gösterilen varlıkların dağılımı ve şirketin uzun vadeli yükümlülüklerini karşılayacak yeterlilikte varlığa sahip olması hususunu kapsayacaktır.

Şirketin yaptıracağı bağımsız denetleme hizmeti yazılı bir denetleme sözleşmesine bağlanacak ve bu sözleşmenin bir örneği denetlenecek şirket tarafından Hazine Müsteşarlığı'na gönderilecektir.

Denetleme sonucunda düzenlenen yıllık denetleme raporu ve özeti,denetlenen şirketin yönetim kuruluna teslim edilecektir. Rapor özetleri,ilgili olduğu yıla ilişkin mali tablo ve raporların görüşüleceği genel kurullarda okunacak ve raporlar müsteşarlığın gerek gördüğü hallerde Türkiye'de yayınlanan en yüksek tirajlı beş gazeteden ikisinde yayımlanacaktır.

5. Katılımcının Emeklilik Şirketleri Hakkındaki Talep ve Şikayetlerinde Nasıl Bir Yol İzlenecek?
Katılımcılar,emeklilik sözleşmesinin uygulanması hakkında her türlü talep ve şikayetlerini elektronik posta,mektup ,faks ya da telefon gibi yöntemlerle öncelikle emeklilik şirketlerine iletebilirler.Şikayetlerin emeklilik şirketince zamanında ve tatmin edici biçimde sonuçlandırılmamış olması durumunda katılımcılar şikayetlerini yazılı veya şifahi olarak emeklilik Gözetim Merkezi'ne iletebileceklerdir.Emeklilik gözetim merkezi,katılımcı şikayetlerinin tarafsız ve objektif şekilde incelenmesi,taraflar için zorlayıcı nitelik taşımayan tavsiyelerde bulunulması;uzlaşamama halinde şikayet doğrultusunda ilgili kamu birimlerinin bilgilendirilmesi görevlerini yerine getirecektir.

H. VERGİ UYGULAMALARI
1. Ödenen Katkı Payları Vergi Matrahından İndirilebilecek mi?
Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının belli limitler dahilinde vergi matrahından indirilmesi esası benimsenmiştir.
v Ücretli çalışanlar; ödedikleri katkı paylarını, ödendiği ayda elde edilen ücretin % 10'unu ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak kaydıyla vergi matrahından indirebilirler.
v Yıllık beyanname verenler; gelirlerinin % 10'unu ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla, bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları toplamını, katkı tutarlarının gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olması şartıyla vergi matrahından indirebilirler.

Örnek1: Bir ücretlinin Kasım 2003 döneminde ücret matrahının tespitinde indirim konusu yapabileceği katkı payı ödemelerine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Aylık Brüt Ücret 1.000.000.000.-TL.
Katkı Payı Ödemesi 75.000.000.-TL.
Asgari Ücretin Yıllık Tutarı 3.672.000.000.-TL.
Brüt Ücretin %10'u 100.000.000.-TL.
İndirim Konusu Yapabilecek Katkı Payı tutarı 75.000.000.-TL.

Bu bilgilere göre, brüt ücreti 1 milyar lira olan ücretli, bireysel emeklilik sistemi için ödediği 75 milyon liralık katkı payının tamamını gelir vergisi matrahının hesaplanmasında indirim konusu yapabilecektir. Çünkü; ödenen katkı payı tutarı (75 milyon lira) aylık brüt ücretin % 10'unu (100 milyon lira) aşmamaktadır.

Örnek2: Yıllık beyanname verecek olan bir mükellefin 2003 yılı matrahının tespitinde indirim konusu yapabileceği katkı payı tutarlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.

Beyan Edilen Gelir 30.000.000.000.-TL.
Katkı Payı Ödemesi 3.000.000.000.-TL.
Asgari Ücretin Yıllık Tutarı 3.672.000.000.-TL.
Beyan Edilen Gelirin %10'u 3.000.000.000.-TL.
İndirim Konusu Yapılacak Katkı Payı Tutarı 3.000.000.000.-TL.

Bu örnekte, mükellef tarafından ödenen 3 milyar liralık katkı payının tamamı gelir vergisi matrahının hesaplanmasında indirim konusu yapılabilecektir. Çünkü;
a. Ödenen katkı payı tutarı (3 milyar lira) beyan edilen gelirin %10'unu (3 milyar lira) aşmamaktadır,
b. Ödenen katkı payı tutarı asgari ücretin yıllık tutarından düşüktür.

2. Aynı Dönemde Hem Bireysel Emeklilik Katkı Payı Hem de Şahıs Sigorta Primi Ödenmesi Durumunda, Gelir Vergisi Matrahı Nasıl Bulunacak?
Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ile şahıs sigortaları için ödenen primlerin birlikte olması halinde matrahtan indirim konusu yapılabilecek tutar ücretin ya da beyan edilen gelirin %10'u ile sınırlı olacaktır. Ancak bu durumda şahıs sigorta primleri için %5'lik sınır ayrıca aranacaktır.

Örnek3: Bir ücretlinin kasım 2003 döneminde ücret matrahının tespitinde indirim konusu yapabileceği katkı payı ve prim ödemelerine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Aylık Brüt Ücret 1.000.000.000.-TL.
Katkı Payı Ödemesi 75.000.000.-TL.
Şahıs Sigorta Primleri Ödemesi 75.000.000.-TL.
Ocak-Ekim 2003 Döneminde İndirim Konusu Yapılmış Toplam Tutar 540.000.000.-TL.
Asgari Ücretin Yıllık Tutarı 3.672.000.000.-TL.
Brüt Ücretin %10'u 100.000.000.-TL.
Brüt Ücretin %5'i 50.000.000.-TL.
İndirim Konusu Yapılabilecek Tutar 100.000.000.-TL.

Bu bilgilere göre, ücretlinin, şahıs sigorta primi ile ilgili olarak matrahının tespitinde indirim konusu yapılabilecek tutar ücretinin %5'i olan 50 milyon lira ile sınırlıdır. Dolayısıyla 75 milyon liralık kısmı indirim konusu yapılabilecektir. Çünkü ilk %5'lik kısım şahıs sigorta priminin indirim konusu yapılmasıyla kullanılmıştır. Böylece toplam indirim konusu yapılabilecek tutar 100 milyon lira olmaktadır.

Örnek4: Yıllık beyanname verecek olan bir mükellefin 2003 yılı matrahının tespitinde indirim konusu yapılabileceği katkı payı tutarlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.

Beyan Edilen Gelir 30.000.000.000.-TL.
Katkı Payı Ödemesi 2.500.000.000.-TL.
Şahıs Sigorta Primleri Ödemesi 400.000.000.-TL.
Asgari Ücretin Yıllık Tutarı 3.672.000.000.-TL.
Beyan Edilen Gelirin %10'u 3.000.000.000.-TL.
Beyan Edilen Gelirin %50'i 1.500.000.000.-TL.
İndirim Konusu Yapılabilecek Tutar 2.900.000.000.-TL.

Bu örnekte,mükellef tarafından ödenen 2,5 milyar liralık katkı payının ve 400 milyon liralık şahıs sigorta priminin tamamı gelir vergisi matrahının hesaplanmasında indirim konusu yapılabilecektir.

Çünkü;
a. Ödenen katkı payı tutarı (2,5 milyar lira ) beyan edilen gelirin %10'unu (3 milyar lira) aşmamaktadır.
b. Ödenen şahıs sigorta primi beyan edilen gelirin %5'ini (1,5 milyar lira aşmamaktadır.
c. Ödenen katkı payı ve şahıs sigorta primi toplamı beyan edilen gelirin %10'unu aşmamaktadır.
d. Ödenen katkı payı tutarı ve şahıs sigorta primi toplamı asgari ücretin yıllık tutarından düşüktür.

3. İşverenlerce Çalışanları Adına Bireysel Emeklilik Şirketlerine Ödenecek Katkı Payları Gider Olarak Gösterilebilecek mi?
Çalışanları adına işverenlerce bireysel emeklilik şirketlerine ödenecek katkı payları, bordroyla ilişkilendirilmeksizin, vergi matrahının tespitinde gider olarak indirilebilecektir. Ancak 4697 sayılı Kanun'la, işverenlerce gider olarak dikkate alınacak tutar ile çalışan tarafından indirim konusu yapılan katkı payı tutarı toplamının,çalışanın, katkı paylarının ödendiği aydaki ücretinin %10'unu ve herhalde yıllık tutarının asgari ücretin yıllık tutarını geçemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Hem işveren hem de ücretli tarafından katkı payı ödenmesi ve toplam tutarın yukarıda belirtilen sınırı aşması halinde,indirimin öncelikli olarak ücret matrahının tespitinde mi yoksa ticari kazancın tespitinde mi yapılacağı konusu taraflarca serbestçe belirlenebilecektir.

Örnek5: Ücretlinin kasım 2003 döneminde bireysel emeklilik sistemine ödediği katkı payı tutarı 300 milyon liradır.Bu tutarın yarısı işveren tarafından emeklilik şirketine ödenmektedir.

Aylık Brüt Ücret 2.000.000.000.-TL.
Katkı Payı Ödemesi (Ücretli) 150.000.000.-TL.
Katkı payı Ödemesi (İşveren) 150.000.000.-TL.
Asgari Ücretin Yıllık Tutarı 3.672.000.000.-TL.
Brüt Ücretin %10'u 200.000.000.-TL.
İndirim Konusu Yapılabilecek Tutar 200.000.000.-TL.

Ödenen katkı payı toplam tutarı 300 milyon lira olmasına rağmen brüt ücretin %10'unun 200 milyon lira olması nedeniyle hem işçi hem de işveren tarafından toplam indirilebilecek katkı payı tutarı 200 milyon lira olacaktır.

İndirimde ücret matrahının tespitine öncelik verilmesi durumunda,ücretli tarafından, ücretli tarafından ödenen katkı payı tutarı olan 150 milyon lira ücretin safi tutarının tespitinde indirim konusu yapılacaktır.Aynı dönemde işveren tarafından ödenen tutarın sadece 50 milyon liralık kısmı ücretle ilişkilendirilmeksizin ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilecektir.İşveren tarafından ödenen, ancak indirilemeyen 100 milyon lira ise ücret olarak vergilendirilmek suretiyle ticari kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.

4. Aynı Dönemde, İşverenin Çalışanı Adına Katkı Payı ve Şahıs Sigortası Primi Ödemesi Halinde,Bunların İşverenin ve Çalışanın Vergi Matrahının Hesabında Gider ve İndirim Olarak Dikkate Alınması Mümkün mü?
İşverenin,aynı dönemde çalışanı adına,hem bireysel emeklilik katkı payı ve hem de şahıs sigortası primi ödemesi halinde,bunların,işverenin ve çalışanın vergi matrahlarının hesaplanması sırasında gider ve indirim olarak dikkate alınması,belli şartlarla mümkün olabilecektir.

Örneğin; bir işverenin ekim 2003 ayında,brüt aylığı 1,8 milyar lira olan çalışanı adına 120 milyon lira bireysel emeklilik katkı payı ve 80 milyon lira da şahıs sigortası primi ödediğini varsayalım.

Böyle bir durumda, işveren, çalışanı adına ödediği 120 milyon lira katkı payının tamamını (çalışanın brüt ücretinin %10'unu ve asgari ücret tutarını aşmıyor olması sebebiyle), çalışanın bordrosu ile ilişkilendirilmeksizin,doğrudan gider olarak kaydedilecektir. Ödenen şahıs sigortası primini çalışanını bordrosunda gösterecek,80 milyonluk primin ancak 60 milyonluk kısmı vergi matrahının hesabında indirim olarak dikkate alınacaktır.(brüt ücret tutarının 120 milyon liralık kısmının katkı payı ile kullanılmış olması sebebiyle). Geri kalan 20 milyon lira tutarındaki şahıs sigortası primi ise net ücret ödemesi kabul edilerek ve çalışanın vergi dilimi dikkate alınarak brütleştirilecek ve işverence ücret ödemesi olarak gider yazılabilecektir.

5. Aynı Yıl İçinde Hem Bireysel Emeklilik Sistemine Katkı Payı ve Hem de Şahıs Sigortası Primi Ödeyen Bir Mükellefin, Ödediği Katkı Payı ve Primlerin Vergi Matrahından İndirimi Nasıl Yapılacak?
Aynı yıl içinde bireysel emeklilik sistemine katkı payı ve şahıs sigortası şirketine prim ödeyen bir beyannameli mükellefin ödediği prim ve katkı payları,belirli koşullarla,beyan ettiği gelirden indirilebilecektir.Daha açık bir ifade ile,bu mükellefin bireysel emeklilik şirketine ödediği katkı payları,beyan ettiği gelirin %10'unu ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak kaydıyla; şahıs sigortası şirketine ödediği primler ise, beyan ettiği gelirin %5'ini ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak kaydıyla, beyan ettikleri gelirden indirilebilecektir.

Örneğin, 2003 yılında bireysel emeklilik şirketine 1,6 milyar lira katkı payı ve şahıs sigortası şirketine 1,2 milyar lira prim ödeyen bir beyannameli gelir vergisi mükellefinin anılan yıla ilişkin beyannamesinde gösterilen gelir tutarının 19 milyar lira olduğunu varsayalım.

Mükellefin, beyan ettiği gelirden indirilebileceği prim ve katkı payı toplamı 1,9 milyar lirayı geçemeyecektir. Bu sınırlar,ayrı ayrı,katkı payı için 1,9 milyar lira ve şahıs sigortası primleri için 950 milyon lira olarak dikkate alınacaktır. Örneğimizdeki mükellefin,ödediği 1,6 milyar lira katkı payının tamamı ile 1,2 milyar lira şahıs sigortası priminin 300 milyon liralık kısmını, ettiği gelirden indirmesi mümkün olabilecektir.

6. Bireysel Emeklilik Şirketi Tarafından, Emeklilik süresi Sonunda, Katılımcıya Yapılan toplu Ödeme Üzerindeki Vergi Yükü Nedir?
Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ve sistemden zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin %25'i gelir vergisinden istisna edilmiştir. %25'lik kısmı aşan tutar üzerinden %5 oranında vergi kesintisi (stopaj) yapılacaktır.

ÖRNEK BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ
Birikim 40.000.000.000.-TL.
Gelir vergisinden istisna edilen tutar 10.000.000.000.-TL.
Vergilendirilen tutar 30.000.000.000.-TL.
Kesilecek vergi -1,500.000.000.-TL.
Ödenecek net tutar 38.500.000.000.-TL.

v Ağustos 2003 tarihinde geçerli olan oran ve limitlerle hesaplanmıştır.

7. Bireysel Emeklilik Şirketleri Tarafından Ödenecek emekli Aylıkları Üzerinden Vergi Kesintisi Yapılacak mı?
Emeklilik birikimleri ile (yapılan vergi kesintilerinden sonra)aylık,3 aylık,6 aylık ya da yıllık dönemler halinde emeklilik aylığı bağlanmak üzere gelir sigortası yaptırılabilir.

Tek primli yıllık gelir sigortası kapsamında yapılan ödemelerin tamamı gelir vergisinden istisnadır.

8. Emeklilik Hakkı Kazanmadan Ayrılma Halinde Birikimlerin Vergilendirilmesi Nasıl olacak?
Zorunlu haller (ölüm,iş göremezlik) dışında emeklilik hakkı kazanmadan sistemden ayrılma halinde katkı payı ödeme süresine bakılarak birikimler vergilendirilecektir:

v 10 yıl ve daha fazla süreyle katkı payı ödeyen ancak sistemden 56 yaşını doldurmadan ayrılan katılımcıların birikimleri üzerinden %10 tutarında gelir vergisi stopajı yapılacaktır.
v 10 yıldan az süreyle katkı payı ödeyen katılımcıların birikimleri üzerinden %5 oranında gelir vergisi stopajı yapılacaktır.

ÖRNEK 10 yıl katkı payı ödedikten sonra emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlar 10 yıl katkı payı ödemeden ayrılanlar

Birikim 40.000.000.000.- 40.000.000.000.-
Gelir vergisinden istisna edilen tutar - -
Vergilendirilen tutar 40.000.000.000.- 40.000.000.000.-
Kesilecek vergi 4.000.000.000.- 6.000.000.000.-
Ödenecek net tutar 36.000.000.000.- 34.000.000.000.-

v Ağustos 2003 tarihinden geçerli olan oran ve limitlerle hesaplanmıştır.

9. Katılımcının Zorunlu Nedenlerle Sistemden Ayrılması Halinde Birikimler Nasıl Vergilendirilecek?
Katılımcı ölüm ya da iş göremezlik gibi nedenlerle sistemden zorunlu olarak ayrılırsa,kendisine ya da hak sahiplerine ödenecek birikimlerde aynen emekliliğe hak kazanma halinde olduğu gibi vergilendirme yapılır. Birikimlerin %25'lik kısmı istisna tutulur, kalan %75'lik kısma %5 oranında gelir vergisi stopajı uygulanır.